Logopedia
Oto propozycje dla logopedów, nauczycieli i pracowitych rodziców. Z pewnością każdy z Państwa znajdzie coś dla siebie!
- Rymowanki do ćwiczeń słuchu fonemowego - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Rymowanki do ćwiczeń kinestezji artykulacyjnej - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Rymowanki do ćwiczeń dykcji - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Rymowanki do ćwiczeń ortofonicznych - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Rymowanki stymulujące językowy rozwój - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Worek rymowanych skarbów - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Głoskolandia - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Krzyżówki, zagadki, rebusy. Materiały do ćwiczeń logopedycznych. SZ, RZ, Ż, CZ, DŻ - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Krzyżówki, zagadki, rebusy. Materiały do ćwiczeń logopedycznych. S, Z, C, DZ - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Krzyżówki, zagadki, rebusy. Materiały do ćwiczeń logopedycznych. Ś, Ź, Ć, DŹ - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Krzyżówki, zagadki, rebusy. Materiały do ćwiczeń logopedycznych. L, LI, R - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Przygody Drewniaczka dla przedszkolaczka. Bajka logopedyczna dla dzieci - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
- Drewniaczek i przyjaciele. Bajka logopedyczna dla dzieci, cz. II - Teresa Bogdańska, Grażyna Maria Olszewska
Pomocnik logopedyczny dla dzieci w wieku przedszkolnym utrwalających prawidłową wymowę głoski s - Małgorzata Grzelak
A oto AUTORKI; Grażyna Maria Olszewska prezentuje książki, zaś Teresa Bogdańska czyta Drewniaczka sześciolatkom:
RYMOWANKI DO ĆWICZEŃ LOGOPEDYCZNYCH
Rymowanka to
"krótki wiersz o prostych rymach (.)
wyrażenie o rymujących się częściach o charakterze dźwiękonaśladowczym"
SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO
Dlaczego warto czytać rymowanki.?
Z pewnością nie ma osoby dorosłej, która będąc dzieckiem nie lubiła powtarzać rymowanek, wyliczanek. Dawniej słyszało się często, jak dzieci podczas przerw na boiskach szkolnych, na korytarzach recytowały wesołe rymowanki, wyliczanki. Towarzyszący im śmiech był dowodem na to, że dobrze bawiły się (często nie wiedząc nawet, że w ten sposób uczą się wymowy). Również nasi rodzice podczas wspólnego spędzania wolnego czasu bawili się z nami, ucząc wesołych wierszyków. Któż z nas nie pamięta Ele mele dudki, gospodarz malutki., Entliczek pentliczek, czerwony stoliczek., Ene due rabe, zjadł Tadeusz żabę., Na zielonej górze rosło drzewo duże, nazywa się aplipaplibliteblau., Siedzi zajączek na łące, liczy pieniądze w skarbonce.
Wielu z nas do dziś przyznaje, że rymowanki, wyliczanki miały w sobie coś, co "przyciągało nasze ucho". Nie wiedząc tak naprawdę, że to dzięki tym krótkim wierszykom uczyliśmy się utrwalania wymowy głosek i ćwiczyliśmy pamięć słuchową. Wyliczanki zebrała przed laty Krystyna Pisarkowa, wydając w zbiorku pt. "Wyliczanki polskie"1
Rymowanka w terapii logopedycznej.
Obecnie dzieci, które uczęszczają do gabinetów logopedycznych na terapię również wykazują dużą chęć utrwalania wymowy z wykorzystaniem tekstów rymowanek. Fakt ten stał się dla nas motorem do opracowania cyklu rymowanek według metodyki logopedycznej. Poruszamy takie ważne zagadnienia jak: rozwój mowy dziecka, profilaktyka logopedyczna, ćwiczenia ortofoniczne, słuch fonemowy (fonematyczny, fonologiczny), kinestezja artykulacyjna, wada wymowy, dykcja.
"Rymowanki do ćwiczeń ortofonicznych" przeznaczone są dla dzieci przedszkolnych, już od trzeciego roku życia. To zbiór krótkich, wesołych wierszyków, zawierających wyrazy dźwiękonaśladowcze. Służą kształceniu mowy, rozwijaniu umiejętności rozumienia tekstu, kształceniu wyobraźni i pamięci. Rymowanki podzielono tutaj na części, w zależności od tematyki.
"Radosny koncert ptaków" to część opowiadająca o ptaszkach, które we właściwy sobie sposób śpiewają. Wraz z barwnymi ilustracjami jest to swoisty atlas ptaków dla przedszkolaka. Część kolejna, "Śpiewy chórku na wiejskim podwórku" to śpiew ptaków i zwierząt domowych, które gdacząc, piejąc, kwacząc, gulgocząc. przeżywają w wiejskiej zagrodzie różne przygody.
"Rymowanki do ćwiczeń stymulujących językowy rozwój dzieci" powstały również z myślą o najmłodszych dzieciach. Zawierają ćwiczenia morfologiczne, syntaktyczne i pragmatyczne ujęte w formie prostych rymowanek. Dzięki nim możemy uświadomić dziecku, że zdanie zbudowane jest z cząstek, że wyrazy są bardzo potrzebne do budowy zdań. Dodatkowo znajdują się tutaj zagadki oraz wyliczanki. Teksty są bogato ilustrowane.
"Rymowanki fonologiczne do ćwiczeń słuchu fonemowego" to materiał, który jak wskazuje tytuł, przeznaczony jest do ćwiczeń słuchowych. Książka skierowana jest do wszystkich dzieci od piątego roku życia i służy głównie usprawnianiu słuchu fonemowego. Jest to zbiór ponad stu krótkich wierszyków zawierających paronimy, które dodatkowo zostały zilustrowane jako obrazki do pokolorowania dla dziecka. Książka jest szczególnie przydatna w pracy z dziećmi, u których występują zaburzenia słuchu fonemowego lub/oraz wada wymowy, polegająca na substytucji (czyli zamianie) dźwięku.
Końcowa część opracowania zawiera dodatkowo jedenaście wesołych wierszyków logopedycznych z wyrazami dźwiękonaśladowczymi, do automatyzacji głosek k, ki, g, gi (czyli do wykorzystania podczas terapii kappacyzmu i gammacyzmu).
"Rymowanki do ćwiczeń kinestezji artykulacyjnej" to szczególnie ważna pozycja z punktu widzenia terapii logopedycznej. Książka przeznaczona jest dla logopedów prowadzących terapię z dziećmi wykazującymi zaburzenia kinestezji artykulacyjnej w obrębie szeregów: syczącego, ciszącego, szumiącego oraz w obrębie głosek r, l. Opracowane tutaj rymowanki oraz ćwiczenia skierowane są przede wszystkim do dzieci w wieku wczesnoszkolnym, ale okazały się bardzo pomocne również dla młodzieży podczas ćwiczeń dykcji. Książka jest bogato zilustrowana.
Do korekcji rotacyzmu na etapie utrwalania i automatyzacji głoski r oraz różnicowania głosek r-l w wyrazie posłuży z pewnością kolejna książka, czyli "Worek rymowanych skarbów". Jest to zbiór rymowanek wzbogaconych ilustracjami, których fragmenty dziecko musi uzupełnić. Po zapoznaniu z tekstem rymowanki dziecko odszukuje właściwy obrazek w zbiorze naklejek i podaje prawidłowy desygnat nazwy. Następnie uzupełnia brakujące miejsce na ilustracji, naklejając wybrany obrazek. Jeśli dziecko potrafi wymówić poprawnie dane słowo, umieszcza drugą identyczną naklejkę w "worku skarbów", jako nagrodę za poprawną wymowę. Wypełniony z czasem naklejkami "worek skarbów" będzie swoistym sprawdzianem poprawnej wymowy dziecka.
Ostatnia książka z cyklu rymowanek do ćwiczeń logopedycznych przeznaczona jest dla wszystkich, czyli dla małych, starszych i najstarszych., czyli dla każdego kto chce ćwiczyć dykcję. "Rymowanki do ćwiczeń dykcji" to wesołe, dowcipne teksty ułożone w taki sposób, aby z łatwością można było wykorzystać je także podczas terapii logopedycznej u dzieci z dyslalią, do automatyzacji wywołanych głosek.
Główną funkcją rymowanek jest przede wszystkim uczyć dziecko poprzez zabawę słowem. Dzieci z natury lubią wszelkie wierszyki, zagadki, wyliczanki, ponieważ są to krótkie, wesołe, rytmiczne teksty, a mimo to zawierają bogate treści. Ponadto kształcą umiejętności dialogowania i są proste do zapamiętania.
Potwierdzeniem zasadności i efektywności wykorzystywania rymowanek podczas terapii logopedycznej mogą być wypowiedzi samych zainteresowanych, czyli dzieci i ich rodziców. Oto niektóre z nich:
"Lubię czytać rymowanki, bo są tam słowa, które rymują się. Ale muszę uważać, bo niektóre z nich są do siebie podobne i wtedy mylę się"(Tomek, lat 7- zaburzenie słuchu fonemowego).
"Rymowanki o ptaszkach są bardzo fajne. Lubimy powtarzać dźwięki, które wydają ptaszki. Bawimy się wtedy. I te obrazki są ciekawe." (Kasia i Magda, lat 5).
"Na początku myślałam, że język połamię od tych ćwiczeń dykcji, ale gdy Pani dała mi te rymowanki, czytałam z radością. Szczególnie podoba mi się ta rymowanka o trzech szczygłach. Nauczyłam się jej na pamięć. To świetna zabawa i czuję, że wyraźniej mówię już." (Karolina lat 14).
"Lubię czytać mojej Ani te rymowanki, bo nie dość, że słucha, powtarza, ogląda ilustracje, to jeszcze pokazuje ruchem rąk. Przez to te nasze logopedyczne ćwiczenia stały się weselsze." (mama siedmioletniej Ani).
Dzięki opracowaniu cyklu rymowanek do ćwiczeń logopedycznych osiągnęłyśmy bardzo ważny cel - integrowanie oddziaływań logopedycznych na płaszczyźnie: dziecko-rodzic-logopeda.
Zapraszamy do zapoznania się z rymowankami. Jesteśmy przekonane, że rodzice z dziećmi spędzą czas z przyjemnością i pożytecznie, a logopedzi uatrakcyjnią w ten sposób zajęcia w logopedycznych gabinetach.
Opracowanie:
Grażyna Maria Olszewska
Teresa Bogdańska